Czy można odebrać nadane odznaczenie łowieckie? Medale i odznaczenia PZŁ
Czy Polski Związek Łowiecki może odebrać wcześniej nadany medal lub inne odznaczenie łowieckie? Pytanie może pojawić się wtedy, gdy zachowanie osoby odznaczonej po latach zostaje negatywnie ocenione. Samo niezadowolenie z postawy odznaczonego nie oznacza jednak, że istnieje procedura pozwalająca automatycznie pozbawić go przyznanego wyróżnienia.
Aby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba odróżnić zasady nadawania odznaczeń od zasad ich ewentualnego odbierania. Istotne znaczenie mają w tym zakresie Statut Polskiego Związku Łowieckiego oraz Regulamin Kapituły Odznaczeń Łowieckich.
Jakie odznaczenia łowieckie funkcjonują w PZŁ?
System odznaczeń Polskiego Związku Łowieckiego obejmuje kilka różnych wyróżnień.
Należą do nich przede wszystkim:
- Honorowy Żeton Zasługi „Złom”,
- Złoty Medal Zasługi Łowieckiej,
- Srebrny Medal Zasługi Łowieckiej,
- Brązowy Medal Zasługi Łowieckiej,
- Medal św. Huberta,
- Odznaka za Zasługi dla Łowiectwa.
System obejmuje ponadto inne odznaczenia przewidziane przez regulacje Polskiego Związku Łowieckiego, w tym odznaczenia regionalne, odznaczenia klubów specjalistycznych oraz odznaczenia nadawane przez koła łowieckie.
Kto nadaje odznaczenia łowieckie?
Istotną rolę w systemie odznaczeń Polskiego Związku Łowieckiego odgrywa Kapituła Odznaczeń Łowieckich.
To ona rozpatruje wnioski dotyczące odznaczeń objętych jej kompetencją. Regulamin określa między innymi zasady składania wniosków, ich rozpatrywania oraz podejmowania decyzji przez Kapitułę.
Kapituła może nadać odznaczenie zgodnie z wnioskiem. Może także odmówić jego nadania albo zażądać dodatkowych informacji i wyjaśnień.
W przypadku Medalu Zasługi Łowieckiej możliwe jest również nadanie medalu innego stopnia niż wskazany we wniosku, po uzyskaniu wymaganej opinii.
Czy wszystkie odznaczenia są przeznaczone dla członków PZŁ?
Nie. To ważne rozróżnienie.
Niektóre odznaczenia są przeznaczone przede wszystkim dla członków Polskiego Związku Łowieckiego. Inne mogą otrzymać także osoby spoza Zrzeszenia.
Przykładem jest Odznaka za Zasługi dla Łowiectwa. Jest ona nadawana osobom fizycznym lub prawnym niezrzeszonym w PZŁ.
Osoba spoza Zrzeszenia może również otrzymać Medal św. Huberta na zasadach przewidzianych w regulacjach dotyczących odznaczeń.
Ważne: w systemie PZŁ występują różne rodzaje odznaczeń. Dlatego przy ocenie konkretnej sprawy najpierw trzeba ustalić, o jakie odznaczenie chodzi oraz na jakiej podstawie zostało ono nadane.
Za co można otrzymać Medal Zasługi Łowieckiej?
Regulamin wskazuje szereg okoliczności, które mogą uzasadniać przyznanie Medalu Zasługi Łowieckiej.
Pod uwagę mogą być brane między innymi:
- praca organizacyjna w strukturach PZŁ,
- osiągnięcia w gospodarce łowieckiej,
- działania związane z ochroną środowiska,
- wkład w zwalczanie kłusownictwa,
- osiągnięcia w strzelectwie myśliwskim,
- osiągnięcia związane z psami myśliwskimi,
- postawa etyczna i koleżeńskość,
- działalność edukacyjna i promowanie kultury łowieckiej,
- działalność szkoleniowa i popularyzowanie wiedzy łowieckiej.
Odznaczenie ma więc charakter wyróżnienia za określone zasługi. Nie jest uprawnieniem przysługującym automatycznie po osiągnięciu określonego stażu.
Czy nadany medal łowiecki można później odebrać?
To najważniejsze pytanie z punktu widzenia tego artykułu.
Przepisy dotyczące odznaczeń szczegółowo określają zasady ich nadawania. Sam fakt, że po przyznaniu wyróżnienia pojawia się krytyczna ocena działalności lub późniejszego zachowania osoby odznaczonej, nie oznacza jednak automatycznie utraty odznaczenia.
Do odebrania wcześniej nadanego wyróżnienia potrzebna byłaby odpowiednia podstawa wynikająca z regulacji dotyczących danego odznaczenia.
Nie można więc przyjąć zasady, że ten sam organ, który może nadać odznaczenie, może je również odebrać w dowolnym przypadku. Kompetencja do nadania wyróżnienia nie jest sama w sobie równoznaczna z kompetencją do późniejszego pozbawienia go wyróżnionej osoby.
Czy Kapituła może zmienić swoją wcześniejszą decyzję?
Regulamin określa kompetencje Kapituły związane przede wszystkim z procesem przyznawania odznaczeń.
Kapituła może rozpoznać wniosek, nadać odznaczenie, odmówić jego nadania albo podjąć inne czynności przewidziane w regulaminie na etapie rozpoznawania wniosku.
Nie oznacza to jednak automatycznie istnienia nieograniczonego prawa do ponownego rozpoznania sprawy już nadanego odznaczenia tylko dlatego, że po pewnym czasie zmieniła się ocena osoby wyróżnionej.
Dlatego przy ewentualnej próbie odebrania konkretnego odznaczenia podstawowe pytanie powinno brzmieć: jaki przepis przyznaje właściwemu organowi kompetencję do podjęcia takiej decyzji?
Czy utrata członkostwa w PZŁ oznacza utratę odznaczenia?
Nie należy automatycznie utożsamiać członkostwa w Polskim Związku Łowieckim z posiadaniem wcześniej nadanego odznaczenia.
Fakt, że określone odznaczenie jest nadawane członkom Zrzeszenia, dotyczy przede wszystkim warunków jego przyznania.
Odrębnym zagadnieniem jest późniejsza utrata członkostwa w PZŁ. Aby uznać, że powoduje ona jednocześnie utratę wcześniej nadanego odznaczenia, konieczna byłaby odpowiednia podstawa w regulacjach dotyczących tego wyróżnienia.
Nie można wyprowadzać takiego skutku wyłącznie z samego faktu ustania członkostwa.
Czy skazanie za przestępstwo powoduje automatyczną utratę odznaczenia?
Nie należy przyjmować takiej ogólnej zasady bez wskazania konkretnej podstawy prawnej lub regulaminowej.
Skazanie może mieć bardzo istotne skutki dla sytuacji członka Polskiego Związku Łowieckiego. Jest to jednak zagadnienie odrębne od odpowiedzi na pytanie, czy konkretne odznaczenie zostaje automatycznie odebrane.
W przypadku utraty odznaczenia trzeba ustalić, czy obowiązujące regulacje przewidują taki skutek oraz wskazują organ właściwy do podjęcia decyzji.
W praktyce: nie należy utożsamiać utraty określonych uprawnień, członkostwa w PZŁ lub negatywnej oceny postępowania danej osoby z automatyczną utratą wcześniej przyznanego odznaczenia łowieckiego.
Czy negatywna ocena zachowania wystarcza do odebrania medalu?
Sama negatywna ocena zachowania osoby odznaczonej nie tworzy kompetencji do odebrania wyróżnienia.
Dotyczy to także sytuacji, w której część środowiska łowieckiego uznaje późniejsze działania odznaczonej osoby za sprzeczne z wartościami, które powinno symbolizować odznaczenie.
Można oczywiście prowadzić dyskusję o tym, czy dana osoba nadal zasługuje na wyróżnienie z punktu widzenia etycznego lub środowiskowego. Jest to jednak czym innym niż formalne pozbawienie odznaczenia.
Do podjęcia formalnej decyzji potrzebna jest odpowiednia podstawa kompetencyjna oraz procedura.
Dlaczego procedura odebrania odznaczenia jest ważna?
Odznaczenie jest nadawane w wyniku formalnego postępowania prowadzonego na podstawie regulacji organizacyjnych PZŁ.
Dlatego również jego ewentualne odebranie nie powinno opierać się wyłącznie na swobodnej ocenie aktualnych władz organizacji.
Regulacja takiej możliwości powinna określać co najmniej przesłanki utraty odznaczenia, właściwy organ oraz sposób podejmowania decyzji.
Bez odpowiedniej podstawy trudno uznać samą zmianę oceny osoby odznaczonej za wystarczającą do pozbawienia jej wcześniej otrzymanego wyróżnienia.
A co z dawnymi zasadami pozbawiania odznaczeń?
Starsze wersje regulacji dotyczących Kapituły Odznaczeń Łowieckich zawierały rozwiązania, do których odwoływano się w dawnych dyskusjach na temat możliwości odbierania odznaczeń.
Nie należy jednak oceniać aktualnej sytuacji wyłącznie na podstawie nieobowiązującej wersji regulaminu.
W przypadku artykułów i analiz sprzed wielu lat łatwo o błąd polegający na zastosowaniu dawnej procedury do obecnego systemu odznaczeń.
Dlatego przed oceną konkretnego przypadku należy zawsze sprawdzić aktualne brzmienie Statutu PZŁ oraz regulaminu właściwego dla danego odznaczenia.
Medal Zasługi Łowieckiej a Odznaka za Zasługi dla Łowiectwa
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedno rozróżnienie. Medal Zasługi Łowieckiej i Odznaka za Zasługi dla Łowiectwa nie są tym samym wyróżnieniem.
Medal Zasługi Łowieckiej występuje w trzech stopniach: złotym, srebrnym i brązowym. Jest związany z systemem wyróżniania członków Zrzeszenia za zasługi na polu łowiectwa.
Odznaka za Zasługi dla Łowiectwa została natomiast przewidziana dla osób fizycznych lub prawnych niezrzeszonych w PZŁ. Przyznaje się ją za upowszechnianie idei łowiectwa w społeczeństwie.
Dlatego przy analizowaniu konkretnego przypadku trzeba najpierw precyzyjnie ustalić nazwę odznaczenia. Dopiero potem można badać przesłanki jego przyznania oraz ewentualnej utraty.
Czy regulamin można zmienić na przyszłość?
Zasady dotyczące systemu odznaczeń łowieckich mogą podlegać zmianom w trybie przewidzianym przez regulacje Polskiego Związku Łowieckiego.
Oznacza to, że system odznaczeń nie musi pozostać niezmienny.
Jeżeli właściwy organ uznałby, że potrzebna jest procedura pozwalająca na pozbawianie odznaczeń w określonych sytuacjach, wymagałoby to odpowiedniego uregulowania przesłanek i trybu takiego postępowania.
Takie rozwiązanie powinno być sformułowane w sposób pozwalający określić, kiedy odebranie odznaczenia jest dopuszczalne i kto podejmuje decyzję.
Podsumowanie
Nie można przyjąć prostej zasady, że każde odznaczenie łowieckie można odebrać tylko dlatego, że późniejsze zachowanie osoby wyróżnionej spotkało się z negatywną oceną.
System odznaczeń Polskiego Związku Łowieckiego opiera się na Statucie PZŁ oraz regulacjach dotyczących Kapituły Odznaczeń Łowieckich. Przepisy szczegółowo regulują przede wszystkim przyznawanie odznaczeń.
Dlatego przy próbie odebrania wcześniej nadanego wyróżnienia podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy istnieje konkretna podstawa pozwalająca właściwemu organowi na podjęcie takiej decyzji.
Nie należy również utożsamiać różnych odznaczeń PZŁ. Medal Zasługi Łowieckiej, Medal św. Huberta, Złom czy Odznaka za Zasługi dla Łowiectwa mają różny charakter i mogą być adresowane do różnych grup osób.
W konkretnej sprawie należy więc najpierw ustalić rodzaj odznaczenia, datę jego nadania oraz regulacje mające zastosowanie do tego wyróżnienia.
Najczęściej zadawane pytania
Czy PZŁ może odebrać wcześniej przyznany medal?
Nie należy zakładać istnienia takiego uprawnienia automatycznie. Konieczne jest wskazanie podstawy w regulacjach dotyczących konkretnego odznaczenia oraz kompetencji właściwego organu.
Czy negatywna ocena zachowania wystarczy do odebrania odznaczenia?
Sama negatywna ocena zachowania nie stanowi jeszcze podstawy do formalnego odebrania wyróżnienia. Potrzebna jest odpowiednia podstawa przewidująca taką możliwość.
Czy utrata członkostwa w PZŁ automatycznie oznacza odebranie medalu?
Nie można przyjąć takiej ogólnej zasady. Utratę członkostwa oraz utratę wcześniej nadanego odznaczenia należy traktować jako odrębne zagadnienia i oceniać na podstawie właściwych regulacji.
Czy Medal Zasługi Łowieckiej może otrzymać osoba spoza PZŁ?
Regulamin przewiduje Medal Zasługi Łowieckiej jako odznaczenie nadawane członkom Zrzeszenia. Dla osób fizycznych lub prawnych niezrzeszonych w PZŁ przewidziana jest między innymi Odznaka za Zasługi dla Łowiectwa.
Czy osoba spoza PZŁ może otrzymać Medal św. Huberta?
Tak. Regulacje dotyczące odznaczeń przewidują możliwość nadania Medalu św. Huberta także osobie spoza Zrzeszenia.
Kto nadaje odznaczenia łowieckie?
Odznaczenia objęte systemem Kapituły nadaje Kapituła Odznaczeń Łowieckich w ramach kompetencji wynikających ze Statutu PZŁ i regulaminu.
Czy dawne zasady dotyczące odznaczeń nadal mają zastosowanie?
Nie należy tego zakładać. Przy ocenie obecnej sytuacji trzeba posługiwać się aktualnymi regulacjami. Starsze przepisy mogą mieć znaczenie historyczne, ale nie powinny być automatycznie stosowane do współczesnych przypadków.
Czytaj dalej
