Czy da się funkcjonować bez zarządu koła łowieckiego?
Czy koło łowieckie może funkcjonować bez zarządu? Rezygnacja jednego członka zarządu zwykle nie oznacza paraliżu koła. Znacznie poważniejszy problem powstaje jednak wtedy, gdy zarząd przestaje być zdolny do działania albo zabraknie wszystkich jego członków. Statut Polskiego Związku Łowieckiego przewiduje rozwiązania dotyczące wakatów oraz wyborów uzupełniających.
Zarząd koła pełni podstawową rolę w jego bieżącym funkcjonowaniu. Nie jest jednak najwyższą władzą koła. Najważniejsze decyzje należą do walnego zgromadzenia.
Dlatego warto rozróżnić trzy sytuacje: rezygnację jednego członka zarządu, powstanie większej liczby wakatów oraz całkowity brak zarządu zdolnego do działania.
Jakie organy działają w kole łowieckim?
Struktura koła opiera się na organach określonych w Statucie Polskiego Związku Łowieckiego.
Szczególne znaczenie mają:
- walne zgromadzenie,
- zarząd koła,
- komisja rewizyjna.
Każdy z tych organów ma inne zadania. Walne zgromadzenie podejmuje najważniejsze decyzje dotyczące koła. Zarząd odpowiada natomiast za jego bieżące funkcjonowanie w zakresie powierzonych mu kompetencji.
Kto wybiera zarząd koła łowieckiego?
Wybór i odwoływanie zarządu koła należy do wyłącznych kompetencji walnego zgromadzenia.
Walne zgromadzenie wybiera również poszczególnych członków zarządu. Określa ponadto liczbę członków zarządu oraz sposób jego wyboru.
Statut przewiduje kilka sposobów wyłonienia zarządu. Możliwy jest między innymi bezpośredni wybór osób do pełnienia konkretnych funkcji.
Możliwe jest także wybranie odpowiedniej liczby członków zarządu, którzy następnie rozdzielają pomiędzy siebie funkcje. Statut dopuszcza również wybór prezesa, a następnie pozostałych członków zarządu na jego wniosek.
Ile osób musi liczyć zarząd koła?
Zgodnie ze Statutem PZŁ zarząd koła składa się z 4 do 7 osób.
W jego skład wchodzą:
- prezes,
- łowczy,
- sekretarz,
- skarbnik,
- ewentualnie inni członkowie, których funkcje określa walne zgromadzenie.
Statut określa więc zarówno minimalną, jak i maksymalną liczebność zarządu.
Ważne: powstanie wakatu na jednej funkcji nie jest tym samym co całkowity brak zarządu. Statut przewiduje mechanizmy pozwalające reagować na rezygnację albo utratę zdolności do pełnienia funkcji przez konkretnego członka zarządu.
Co się dzieje, gdy członek zarządu rezygnuje?
Rezygnacja jednego członka zarządu nie powinna być utożsamiana z rozwiązaniem całego zarządu.
Statut przewiduje dwa różne mechanizmy. Wybór właściwego rozwiązania zależy przede wszystkim od tego, kiedy powstał wakat.
Jeżeli członek zarządu złożył rezygnację, walne zgromadzenie stwierdza zaprzestanie pełnienia przez niego funkcji.
Następnie przeprowadzane są wybory uzupełniające.
Co zrobić, gdy członek zarządu rezygnuje między walnymi zgromadzeniami?
Statut przewiduje rozwiązanie również na taką sytuację.
Jeżeli pomiędzy walnymi zgromadzeniami członek zarządu utracił zdolność sprawowania swojej funkcji albo złożył rezygnację i zaprzestał wykonywania obowiązków, zarząd może czasowo powierzyć jego obowiązki innej osobie.
Obowiązki mogą zostać powierzone innemu członkowi zarządu albo innemu członkowi koła.
Takie rozwiązanie obowiązuje do czasu najbliższego walnego zgromadzenia.
Jeżeli obowiązki wykonuje osoba, która nie jest członkiem zarządu, podczas obrad zarządu dysponuje jedynie głosem doradczym.
Co w przypadku nieudzielenia absolutorium członkowi zarządu?
Nieudzielenie absolutorium nie powoduje samo przez się automatycznego odwołania członka zarządu.
Statut pozwala jednak walnemu zgromadzeniu odwołać członka zarządu, który absolutorium nie uzyskał. Może to nastąpić na tym samym posiedzeniu.
Obecne przepisy Statutu różnią się w tym miejscu od regulacji analizowanych w starszych artykułach dotyczących funkcjonowania kół.
W przypadku odwołania członka zarządu w tym trybie walne zgromadzenie przeprowadza wybory uzupełniające do zarządu koła.
Czy wybór nowego członka zarządu można odłożyć na później?
Nie w sytuacjach, do których odnosi się § 45 ust. 6 Statutu PZŁ.
To ważna zmiana w stosunku do problemu opisywanego w starszej wersji tego artykułu.
Aktualne postanowienie Statutu wskazuje, że w przypadku rezygnacji albo odwołania członka zarządu, który nie otrzymał absolutorium, walne zgromadzenie przeprowadza wybory uzupełniające.
Nie należy więc obecnie opierać się na wcześniejszej interpretacji, zgodnie z którą walne zgromadzenie mogło świadomie pozostawić stanowisko nieobsadzone i odłożyć wybory uzupełniające na później.
Czy koło łowieckie może zostać całkowicie bez zarządu?
Faktyczne powstanie takiej sytuacji jest możliwe. Może być skutkiem nadzwyczajnych zdarzeń, na przykład równoczesnej trwałej niemożności wykonywania funkcji przez kilka osób.
Nie oznacza to jednak, że brak zarządu jest normalnym i docelowym modelem funkcjonowania koła.
Statut zakłada istnienie zarządu jako organu koła i szczegółowo określa jego skład oraz sposób wyboru.
Dlatego stan całkowitego braku zarządu należy traktować jako sytuację wymagającą przywrócenia prawidłowej obsady tego organu, a nie jako alternatywny sposób zarządzania kołem.
Dlaczego brak zarządu jest poważnym problemem?
Zarząd nie jest wyłącznie formalnym elementem struktury koła.
Koło łowieckie musi prowadzić bieżącą działalność. Powstają zobowiązania finansowe, konieczne jest wykonywanie czynności organizacyjnych oraz realizowanie obowiązków wynikających z Prawa łowieckiego i Statutu PZŁ.
Całkowity brak organu zarządzającego może więc prowadzić do praktycznych problemów z funkcjonowaniem koła.
Nie można przy tym zakładać, że kompetencje zarządu automatycznie przechodzą na walne zgromadzenie tylko dlatego, że zarząd przestał działać.
Kto zwołuje zwyczajne walne zgromadzenie?
Zwyczajne walne zgromadzenie zwołuje zarząd koła.
Odbywa się ono raz w roku. Jego przedmiotem są w szczególności sprawy dotyczące budżetu i planu działalności koła, sprawozdań z działalności zarządu oraz udzielania absolutorium poszczególnym członkom zarządu.
Całkowity brak funkcjonującego zarządu może więc rodzić problem również z wykonaniem obowiązków związanych ze zwyczajnym walnym zgromadzeniem.
Czy walne zgromadzenie może zastąpić zarząd?
Walne zgromadzenie posiada szerokie kompetencje, ale pełni inną funkcję niż zarząd.
Do jego wyłącznych kompetencji należy między innymi:
- wybór i odwoływanie zarządu,
- uchwalanie budżetu i planu działalności koła,
- zatwierdzanie sprawozdań zarządu i wykonania budżetu,
- udzielanie absolutorium członkom zarządu,
- określanie wysokości zobowiązań, które zarząd może zaciągać w imieniu koła,
- podejmowanie decyzji dotyczących rozwiązania, połączenia lub podziału koła.
Nie oznacza to jednak, że walne zgromadzenie powinno wykonywać na co dzień zadania zarządu.
Statut rozdziela kompetencje poszczególnych organów. Dlatego problem braku zarządu powinien prowadzić przede wszystkim do odtworzenia jego prawidłowego składu.
Czy pojedynczy wakat oznacza, że zarząd nie może działać?
Nie każdy wakat oznacza automatyczny paraliż koła.
Statut przewiduje mechanizm czasowego powierzenia obowiązków w przypadku rezygnacji albo utraty zdolności sprawowania funkcji pomiędzy walnymi zgromadzeniami.
Sytuację trzeba jednak oceniać z uwzględnieniem liczby pozostałych członków zarządu, zasad podejmowania uchwał i konkretnej funkcji, której dotyczy wakat.
Inaczej należy więc oceniać brak jednego członka wieloosobowego zarządu, a inaczej sytuację, w której cały zarząd faktycznie przestaje być zdolny do działania.
Jak prawidłowo uzupełnić skład zarządu?
Zasadnicza kompetencja do wyboru członków zarządu należy do walnego zgromadzenia.
Jeżeli wakat powstaje w związku z rezygnacją stwierdzoną przez walne zgromadzenie albo odwołaniem po nieudzieleniu absolutorium, Statut przewiduje przeprowadzenie wyborów uzupełniających.
Jeżeli natomiast problem pojawia się pomiędzy walnymi zgromadzeniami, możliwe jest czasowe powierzenie obowiązków na zasadach przewidzianych w Statucie.
Rozwiązanie tymczasowe nie powinno być jednak utożsamiane z wyborem nowego członka zarządu przez walne zgromadzenie.
W praktyce: przy rezygnacji członka zarządu należy rozróżnić czasowe powierzenie jego obowiązków pomiędzy walnymi zgromadzeniami od właściwego uzupełnienia składu zarządu przez walne zgromadzenie.
Czy całkowity brak zarządu może trwać przez dłuższy czas?
Nie powinien być traktowany jako prawidłowy sposób funkcjonowania koła.
Statut określa zarząd jako jeden z podstawowych elementów struktury organizacyjnej koła i wskazuje jego skład. Jednocześnie przypisuje poszczególnym organom odrębne kompetencje.
Dlatego długotrwałe funkcjonowanie bez zarządu prowadziłoby do poważnych problemów organizacyjnych.
Celem podejmowanych działań powinno być możliwie szybkie przywrócenie prawidłowej obsady organu, zgodnie z procedurami przewidzianymi w Statucie.
Co ze starymi interpretacjami Statutu PZŁ?
Przy analizie tego zagadnienia trzeba zachować ostrożność.
Starsze artykuły dotyczące funkcjonowania kół łowieckich mogą odwoływać się do wcześniejszych wersji Statutu PZŁ. Różni się również numeracja poszczególnych postanowień.
Dotyczy to także wcześniejszej wersji niniejszego artykułu.
Obecnie nie należy więc powielać wniosku, że po odwołaniu członka zarządu walne zgromadzenie może swobodnie pozostawić stanowisko nieobsadzone. Aktualny § 45 ust. 6 przewiduje w określonych w nim przypadkach przeprowadzenie wyborów uzupełniających.
Podsumowanie
Koło łowieckie nie powinno funkcjonować bez zarządu jako stałego modelu organizacyjnego.
Powstanie pojedynczego wakatu nie musi oznaczać natychmiastowego paraliżu działalności. Statut PZŁ przewiduje zarówno wybory uzupełniające, jak i możliwość czasowego powierzenia obowiązków w sytuacji powstałej pomiędzy walnymi zgromadzeniami.
Inaczej należy oceniać całkowity brak zarządu. Zarząd jest organem niezbędnym w statutowej strukturze koła, a jego zadania nie przechodzą automatycznie na walne zgromadzenie.
W przypadku powstania wakatu najważniejsze jest więc ustalenie jego przyczyny oraz momentu, w którym nastąpił. Od tego zależy zastosowanie właściwego mechanizmu przewidzianego przez Statut PZŁ.
Najczęściej zadawane pytania
Czy koło łowieckie może działać bez prezesa?
Powstanie wakatu na konkretnej funkcji nie jest automatycznie równoznaczne z całkowitym brakiem zarządu. Statut przewiduje mechanizmy dotyczące czasowego powierzania obowiązków oraz wyborów uzupełniających.
Czy rezygnacja członka zarządu kończy działalność całego zarządu?
Nie. Rezygnacja jednej osoby nie oznacza sama w sobie rozwiązania całego zarządu. Konieczne jest zastosowanie odpowiednich zasad dotyczących powstałego wakatu.
Kto wybiera nowego członka zarządu koła?
Kompetencja do wyboru członków zarządu należy do walnego zgromadzenia. W przypadkach określonych w § 45 ust. 4-6 Statutu przeprowadzane są wybory uzupełniające.
Czy po nieudzieleniu absolutorium członek zarządu automatycznie traci funkcję?
Nie. Nieudzielenie absolutorium nie jest samo w sobie równoznaczne z odwołaniem. Statut przewiduje jednak możliwość odwołania takiego członka zarządu przez walne zgromadzenie na tym samym posiedzeniu.
Czy po odwołaniu członka zarządu trzeba przeprowadzić wybory uzupełniające?
W przypadkach określonych w § 45 ust. 4 i 5 Statutu walne zgromadzenie przeprowadza wybory uzupełniające do zarządu koła.
Czy zarząd może tymczasowo powierzyć obowiązki innej osobie?
Tak. Jeżeli pomiędzy walnymi zgromadzeniami członek zarządu utraci zdolność sprawowania funkcji albo zrezygnuje i przestanie wykonywać obowiązki, zarząd może powierzyć ich wykonywanie innemu członkowi zarządu albo innemu członkowi koła do czasu najbliższego walnego zgromadzenia.
Czy walne zgromadzenie może na stałe zastąpić zarząd?
Nie należy traktować walnego zgromadzenia i zarządu jako organów zamiennych. Statut przyznaje im odrębne kompetencje, a do walnego zgromadzenia należy między innymi wybór i odwoływanie zarządu.
Czytaj dalej
