Zakaz polowań w związku z sytuacją kryzysową. Co oznacza polecenie dla kół łowieckich i myśliwych?
W sytuacji kryzysowej ograniczenie wykonywania polowania może nastąpić niezależnie od zwykłych zasad prowadzenia gospodarki łowieckiej. Przykładem jest pismo skierowane 6 listopada 2026 r. przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w Elblągu do zarządów kół łowieckich Elbląskiego Okręgu Łowieckiego.
Z dokumentu wynika, że w związku z sytuacją kryzysową na obszarze przygranicznym Rzeczypospolitej Polskiej z Federacją Rosyjską Polski Związek Łowiecki miał otrzymać polecenie wyłączenia możliwości wykonywania polowań oraz określonych odstrzałów na terenach objętych ograniczeniem.
Dla kół łowieckich oznaczało to konieczność natychmiastowego wstrzymania aktywności łowieckiej wskazanej w piśmie. Dokument pokazuje jednocześnie istotny problem prawny: czym innym jest źródłowe polecenie właściwego organu państwa, a czym innym dokument Zarządu Okręgowego PZŁ przekazujący wynikające z niego dyspozycje kołom łowieckim.
Co nakazano kołom łowieckim?
Pismo Zarządu Okręgowego PZŁ w Elblągu dotyczy obwodów łowieckich położonych w całości albo części w powiatach braniewskim i nowodworskim.
Zarządom i dzierżawcom obwodów polecono przede wszystkim:
- odwołać wszystkie polowania zbiorowe i indywidualne,
- przerwać trwające polowania indywidualne i nakazać myśliwym ich zakończenie,
- uniemożliwić dokonywanie zapisów na polowania w elektronicznych książkach ewidencji polowań indywidualnych,
- powiadomić o zakazach członków i rezydentów kół łowieckich.
Według pisma wyłączenie miało obejmować również realizację odstrzałów sanitarnych i redukcyjnych. Zarządy kół zobowiązano ponadto do przekazania informacji o wykonaniu tych czynności do Zarządu Okręgowego PZŁ.
Czy ustawa o zarządzaniu kryzysowym może mieć znaczenie dla wykonywania polowania?
Tak, ale trzeba prawidłowo określić charakter prawny zastosowanego mechanizmu.
Ustawa z 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym reguluje działalność organów administracji publicznej związaną między innymi z zapobieganiem sytuacjom kryzysowym, przygotowaniem do przejmowania nad nimi kontroli oraz reagowaniem na takie sytuacje.
W 2026 r. ustawa została istotnie znowelizowana. Dlatego samo wskazanie w dokumencie Dz.U. z 2026 r. poz. 574 nie wyczerpuje informacji o aktualnym stanie prawnym. Po ogłoszeniu tekstu jednolitego nastąpiły kolejne zmiany ustawy.
Nie należy jednak z samej ogólnej regulacji zarządzania kryzysowego wyprowadzać wniosku, że każdy organ lub każda jednostka organizacyjna PZŁ może według własnego uznania wprowadzić zakaz polowania z powodu wystąpienia sytuacji kryzysowej.
Kluczowe znaczenie ma ustalenie konkretnego źródła obowiązku: właściwego organu, podstawy prawnej polecenia, jego adresata, zakresu terytorialnego oraz czasu obowiązywania. Dopiero następnie można ocenić dokument PZŁ, za pomocą którego dyspozycja została przekazana do wykonania przez struktury Związku i koła łowieckie.
Czy pismo Zarządu Okręgowego PZŁ jest samo w sobie źródłem zakazu?
To rozróżnienie ma zasadnicze znaczenie.
W analizowanym piśmie wskazano, że Prezes Rady Ministrów, na wniosek Ministra Klimatu i Środowiska, wydał Polskiemu Związkowi Łowieckiemu polecenie związane z sytuacją kryzysową. Zarząd Okręgowy PZŁ następnie przekazał zarządom kół konkretne czynności, jakie mają zostać wykonane.
Nie należy zatem utożsamiać dokumentu Zarządu Okręgowego z pierwotnym aktem organu państwowego. Z punktu widzenia oceny prawnej zakazu konieczna byłaby analiza przede wszystkim samego polecenia stanowiącego podstawę dalszych działań PZŁ.
Udostępnione pismo Zarządu Okręgowego nie zawiera pełnej treści tego polecenia. Na jego podstawie nie można więc przesądzić wszystkich kwestii dotyczących podstawy prawnej, okresu obowiązywania i dokładnych granic zastosowanego ograniczenia.
Czy zakaz obejmuje polowania indywidualne, zbiorowe i odstrzały sanitarne?
Według treści analizowanego pisma zakres ograniczenia jest bardzo szeroki.
Dokument nakazuje odwołanie zarówno polowań zbiorowych, jak i indywidualnych. Co więcej, polowania indywidualne rozpoczęte przed przekazaniem zakazu miały zostać przerwane, a wykonujący je myśliwi mieli je zakończyć.
W piśmie wymieniono również odstrzały sanitarne i redukcyjne. Jest to istotne, ponieważ odstrzału sanitarnego nie można automatycznie utożsamiać ze zwykłym wykonywaniem polowania. Jeżeli zatem ograniczenie ma obejmować także takie działania, jego zakres powinien wynikać z podstawy prawnej i treści polecenia, a nie wyłącznie z potocznego rozumienia pojęcia „zakaz polowania”.
Co z elektroniczną książką ewidencji polowań?
Zarządom kół polecono również uniemożliwienie zapisywania się na polowania w elektronicznych książkach ewidencji polowań indywidualnych.
Jest to organizacyjny sposób wykonania zakazu. Samo techniczne zablokowanie książki nie tworzy jednak podstawy prawnej ograniczenia wykonywania polowania. Ma przede wszystkim uniemożliwić dokonanie zapisu i rozpoczęcie polowania w okresie obowiązywania ograniczenia.
Z praktycznego punktu widzenia zarząd koła powinien zadbać nie tylko o blokadę systemu, lecz także o rzeczywiste poinformowanie osób, które mogły wykonywać polowanie na objętym zakazem terenie. Jest to szczególnie istotne w przypadku osób, które rozpoczęły polowanie przed wprowadzeniem blokady.
Co powinien zrobić zarząd koła po otrzymaniu takiego polecenia?
W analizowanym przypadku samo pismo wyraźnie określało czynności oczekiwane od zarządów kół. Z perspektywy organizacyjnej należy przede wszystkim zapewnić, aby zakaz został rzeczywiście wykonany w obwodach objętych ograniczeniem.
W praktyce oznacza to konieczność:
- ustalenia, które obwody koła znajdują się w zakresie terytorialnym ograniczenia,
- odwołania zaplanowanych polowań,
- niezwłocznego skontaktowania się z osobami wykonującymi już polowanie indywidualne,
- zablokowania możliwości dokonywania kolejnych zapisów,
- przekazania członkom i rezydentom jednoznacznej informacji o zakresie zakazu,
- udokumentowania wykonania czynności wymaganych przez właściwy Zarząd Okręgowy PZŁ.
Szczególnie ważne jest ustalenie zakresu terytorialnego. Pismo odnosi się również do obwodów położonych tylko częściowo we wskazanych powiatach. W takim przypadku nie należy samodzielnie zakładać, że ograniczenie obejmuje jedynie fragment obwodu albo przeciwnie, automatycznie cały obwód, jeżeli nie wynika to jednoznacznie z treści wiążącego polecenia.
Czy koło może dopuścić polowania, jeżeli roczny plan łowiecki przewiduje odstrzał?
Sam fakt, że określona liczba zwierząt została przewidziana do pozyskania w rocznym planie łowieckim, nie oznacza, że polowanie musi albo może odbyć się w każdym czasie.
Plan gospodarki łowieckiej i doraźne ograniczenie wykonywania polowań dotyczą innych zagadnień. Wystąpienie nadzwyczajnej przeszkody wynikającej z przepisów bezpieczeństwa lub wiążącego polecenia właściwego organu może uniemożliwić wykonanie polowania mimo jego zgodności z planem łowieckim.
Czy naruszenie zakazu oznacza automatycznie odpowiedzialność myśliwego?
Nie można tego przesądzić wyłącznie na podstawie omawianego pisma.
Zarząd Okręgowy PZŁ w Elblągu zażądał zgłaszania przypadków naruszenia zakazów, wraz z informacjami pozwalającymi ustalić koło, obwód, lokalizację oraz osobę, której zarzuca się naruszenie.
Samo zgłoszenie nie jest jednak równoznaczne ze stwierdzeniem odpowiedzialności. Jeżeli wobec konkretnego myśliwego miałyby zostać wyciągnięte konsekwencje prawne lub organizacyjne, trzeba odrębnie ustalić podstawę tej odpowiedzialności, treść ciążącego na nim obowiązku, sposób powiadomienia o zakazie oraz okoliczności konkretnego zdarzenia.
W szczególności nie należy automatycznie utożsamiać naruszenia dyspozycji zawartej w piśmie organizacyjnym z popełnieniem przestępstwa albo wykroczenia.
Najważniejsze: trzeba odróżnić polecenie organu państwa od pisma PZŁ
Analizowany przypadek dobrze pokazuje, że przy ograniczeniach wykonywania polowania należy ustalić cały łańcuch prawny prowadzący do zakazu.
Pismo Zarządu Okręgowego PZŁ może określać sposób wykonania obowiązków przez koła łowieckie. Dla pełnej oceny prawnej nie wystarczy jednak jego treść. Jeżeli dokument powołuje się na polecenie Prezesa Rady Ministrów, konieczne jest ustalenie treści tego polecenia i przepisu, na podstawie którego zostało wydane.
Dopiero dysponując dokumentem źródłowym, można odpowiedzialnie odpowiedzieć między innymi na pytania, jak długo ograniczenie obowiązuje, jaki dokładnie obszar obejmuje, czy dotyczy całych obwodów przecinających granice wskazanych powiatów oraz na jakich zasadach obejmuje odstrzały sanitarne i redukcyjne.
Podsumowanie
Z pisma Zarządu Okręgowego PZŁ w Elblągu z 6 listopada 2026 r. wynika nakaz wstrzymania polowań na wskazanym obszarze, w tym odwołania planowanych polowań oraz zakończenia już rozpoczętych polowań indywidualnych. Ograniczenie według treści dokumentu obejmuje także odstrzały sanitarne i redukcyjne.
Nie oznacza to jednak, że podstawą całego zakazu jest samo pismo Zarządu Okręgowego. Dokument powołuje się na wcześniejsze polecenie związane z zarządzaniem kryzysowym. Dlatego dla pełnej oceny legalności, zakresu i czasu obowiązywania ograniczenia konieczna jest analiza dokumentu źródłowego, na podstawie którego PZŁ podjął działania.
W praktyce zarząd koła, który otrzymał takie polecenie, nie powinien ograniczyć się do zablokowania elektronicznej książki polowań. Konieczne jest również skuteczne przerwanie trwających polowań, poinformowanie zainteresowanych osób oraz udokumentowanie podjętych czynności.
Czytaj dalej
